|
Aerobik egzersizi, geniş kas guruplarını kullanarak, düşük şiddetli uzun
süreli aktivite olarak düşünün.
Aerobik aktivite; yürüyüş, bisiklet, jog, yüzme gibi aktiviteleri
içerir. Anaerobik aktivite kısa süreli yüksek şiddetli çalışmalardır.
Tenis, ağırlık kaldırma, kısa süreli hızlı koşular, futbol, basketbol,
henbol gibi aktivitelerde anaerobi hakimdir.
Şayet bu tür çalışmalara yeni başlıyor iseniz, yürüyüş-hızlı yürüyüş
başlanmak önerilir, bu tür aktivite haftada 5-6 kere 1 saatten az
olmamak kaydıyla uygulanmalıdır. Bir hafta sonra çok düşük tempoda
koşuları programınıza alabilirsiniz. Koşuların tempo ayarlamasının
önemli olduğunu belirtmiştik. Diğer yöntemlerin yanında, koşu hızını
ayarlamak için; solunum sıklığından yararlanılır, şöyle ki; koşu,
rahatça soluk alıp verebileceğimiz bir tempoda gerçekleşmelidir. En
kolay tempo ayarlama adım sayısı ile yapılır, 4-5 adımda yavaş yavaş
soluk alınır, göğüs kafesi şişirilir, yine 4-5 adımda yavaş yavaş karın
kasları kasılarak soluk verilir. Bu davranış solunum kaslarının
güçlenmesine ve daha etkili solunuma olanak sağlar. Bu davranış biçimi
ayni zamanda "solunum eğitimi" çalışmasıdır. Akciğerlerdeki havayı çok
az yenileyebildiği için, kısa süreli sık solunum yapmak önerilmez.
Çalışmalar bu şekilde mi devam edecek? İnsan organizması mükemmel bir
yapıya ve eşi benzeri olmayan sistemlere sahiptir. Bilinçli ve düzenli
yüklenmeler ile onun kapasitelerini artırabilirsiniz, aşırı yüklenmeler
ile tüm sistemleri felçe uğratabilirsiniz. Satın aldığınız bir araba
saatte 200 km sürat yapıyorsa, 5 sene sonra saatte 201 km hız yapmaz,
belki de daha düşük bir hız yapacaktır. Oysa ki, spor branşlarında dünya
rekorları devamlı yenilenmektedir. Bu bilimsel ve düzenli çalışmalar ile
sağlanmaktadır. Kısaca, sağlıklı gelişim için uygulanacak yüklenmeler
azar azar giderek artan yoğunlukta olmalı, organizma yükleri
"sindirmeli" dir.
İlerleyen çalışmalarda, hızınızı, azar azar, eforunuzun sınırlarına
kadar, derin ve hızlı nefes alacak duruma gelinceye kadar ya da bu
durumu sürdüremeyeceğinizi düşünene kadar artırın. Bu noktaya kadar her
şey aerobiktir ki onun anlamı; enerji eldesi oksijenin varlığında
gerçekleşiyor demektir. Eğer egzersiz yoğunluğunu arttırmayı
sürdürürseniz, anaerobik enerji üretimine baş vurursunuz, bu anda
solunum sıklığı artar ve kanda laktik asit birikimi başlar. Bu durumda
egzersizi kesmek zorunda kalabilirsiniz. Laktik asit hem bir enerji
taşıyıcı ve hem de şiddetli eforun ürettiği, artan çalışma yoğunluğunu
gösteren bir işarettir.
Aşırı eforun ürettiği laktik asit ve yüksek düzeydeki karbondioksitle
beraber yüksek solunum, genel rahatsızlık ve stres duygusu oluşur.
Aerobik egzersiz, çok sözü geçen anaerobi eşiğin altındaki egzersiz
olarak tanımlanabilir.
Glikoz molekülünün aerobik metabolizması anaerobikten çok daha
verimlidir; aerobik metabolizma, 1 mol glikozdan 38 yüksek enerji
bileşimli adenosine trifosfat (ATP) adlı moleküller üretirken, anaerobik
metabolizma sadece 2 molekül üretilir ve aerobik metabolizma daha az
laktik asit üretir. Yani aerobik egzersiz daha hoş ve dinlendiricidir,
sıkmaz ve aşırı yormaz. Birikmiş yağların aerobik kullanımı ilerleyen
efor periyotlarında gerekli enerji için uygun bir rezerv oluştur.
Aerobik egzersiz, uygun bir şekilde birkaç dakikadan saatlerce
uzatılabilir. Orta düzeyde aerobik egzersiz esnasında, bir söyleşi de
yapılabilir.
Kaynak : www.sporum.gov.tr
|