İklim Değişikliği Nedir?

İklim değişiyor, dünya ısınıyor. Bilim
adamları kuraklık, seller ve olağanüstü hava koşulları konusunda sürekli
olarak uyarılarda bulunuyor. Giderek artan etkilerin en büyük sebebi ise
insan.
1) İklim değişikliği nedir?
Dünyanın ısısı düzenli olarak artıyor. Küresel ortalama yüzey ısısı şu anda
15 santigrat derece civarında. Jeolojik ve diğer bilimsel kanıtlar, geçmişte
yüzey ısısının en yüksek 27 santigrat, en düşük de 7 santigrat derece
olduğunu gösteriyor.
Fakat bilim adamları doğal dengenin, insanlardan kaynaklanan yoğun bir
ısınma süreciyle bozulduğunu ve bu durumun dünyadaki hayatın büyük bölümünün
tabi olduğu iklimin istikrarı için önemli çıkarımlara yol açacağını
söylüyor.
2) Sera etkisi nedir?
Sera etkisi, atmosferde oluşan bir tabakanın yarattığı etki. Bu tabaka
Güneş'ten gelen ışınların dünyadan yansıdıktan sonra tekrar atmosferin
dışına çıkmasını engelliyor. Sera etkisi olmasaydı dünya son derece soğuk
bir gezegen haline gelirdi.
Sera etkisini artırarak dünyanın normalden fazla ısınmasına neden olan
gazlardan bazıları karbondioksit, metan ve azotoksit. Bu gazlar modern
endüstride ve tarımda kullanılıyor, fosil yakıtların yanmasıyla açığa
çıkıyor.
Atmosferin konsantrasyonu her geçen gün artıyor. Örneğin atmosferdeki
karbondioksit konstanstrasyonu 1800'lü yıllardan beri yüzden 30'dan daha
yüksek bir seviyede arttı.
Bilim adamlarının büyük bir çoğunluğu sera etkisi yaratan gazların salımındaki artışın, dünyanın ısısının yükselmesine neden olacağını
düşünüyor.
3) Isınmanın kanıtı ne?
Sıcaklık kayıtları 19'uncu yüzyıl sonlarında tutulmaya başlandı. Ortalama
küresel sıcaklık 20'nci yüzyılda yaklaşık 0.6 santigrat derece arttı.
Sıcaklığın artmasıyla buzulların erimesi nedeniyle deniz seviyeleri de 10-20 santinmetre arasında yükseldi.
Arktik deniz buzları, son birkaç 10 yılın yaz ve sonbahar döneminde yaklaşık
yüzde 40'a varan oranda inceldi. Buna karşılık Antarktika'nın bazı bölümleri
daha da soğudu. Yüzey ısısı ve troposferdeki ısı arasında bazı çelişkiler
göze çarpıyor.
4) Sıcaklık ne kadar yükselecek?
Sera etkisi yaratan gazların salımı engellenmezse, 2100'e kadar ortalama
küresel sıcaklık 1.4-5.8 santigrat derece artacak. Olayın vehameti şöyle
açıklanabilir: Medeniyetin ortaya çıkışından beri küresel ortalama sıcaklık
sadece 1 santigrat derece arttı.
Sera etkisi yaratan gazların salımı hemen kesilse bile, bilim adamları
etkinin uzun bir süre daha devam edeceğini söylüyor. Çünkü büyük buz ve su
parçalarını da içeren iklim sisteminin normale dönmesi yüzlerce yıl
alabilir.
Bazı bilim adamları, Grönland buzullarında yaşanan erimenin hemen önlem
alınsa bile geri dönülmez olduğunu düşünüyor. Yüzlerce yıl sürecek bu işlem,
deniz seviyelerinde yedi metrelik bir yükselmeye neden olabilir.
5) Hava durumu ne olacak?
Küresel anlamda çok daha sert hava olayları ortaya çıkacak. Kıyı bölgelerde
yağış miktarı artarken, iç bölgelerde sıcak havanın etkisiyle kuraklık baş
gösterecek.
Artan fırtınalar ve deniz seviyeleri nedeniyle daha çok sel meydana gelecek.
Bununla birlikte, hava sıcaklıkları bölgelere göre çok büyük farklılıklar
gösterecek. Ve bu durumun sonuçları tahmin edilmeyecek kadar güç.
6) Etkileri neler olacak?
Tatlı su kaynaklarının azalması, gıda üretimi koşullarındaki genel
değişiklikler ve seller, fırtınlar, sıcak dalgaları ve kuraklık nedeniyle
ölümlerde yaşanacak artış gibi potansiyel tehlikeler gündeme gelecek.
Bu durum en çok, hızlı iklim değişimine karşı hazırlık yapamayan yoksul
ülkeleri etkileyecek.
Yaşam alanlarının hızlı değişimine ayak uyduramayan birçok bitki ve hayvan
türünün nesli yok olacak. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre, sıtma ve
yetersiz beslenme gibi nedenlerden milyonlarca kişi ölümle yüz yüze gelecek.
7) Ne bilmiyoruz?
Isınmaya insan etkisinin ne kadar olduğunu ve ısınmanın zincirleme
etkilerinin neler olabileceğini bilmiyoruz.
Küresel ısınma, sabit buzulların erimesi ile sera etkisi yaratan metan
gazının yüksek miktarda salımı gibi, gelecekte ısınmayı tetikleyecek
değişikliklere yol açabilir.
Daha sıcak koşullar nedeniyle büyüme hızları artan bitkilerin, büyüdükçe
atmosferden daha çok karbondioksit çekmesi gibi ısınmayı hafifletici etkiler
de olabilir.
Ancak bilim adamları, karmaşık dengenin, bu olumlu ve olumsuz etkilere nasıl
bir tepki verebileceği konusunda emin değil.
8) Şüpheciler ne diyor?
Küresel ısınmaya şüpheyle yaklaşanlar bile dünyanın giderek ısındığını inkar
etmiyor. Şüphelerinin dayanağını, küresel ısınma etkisinin insan
aktiviteleri nedeniyle ortaya çıkmış olması.
Bazıları şu an tanık olduğumuz değişikliklerin olağandışı olmadığını
söylüyor. Buna en büyük dayanakları ise insan var olmadan önce küresel iklim
koşullarında yaşanmış olan değişiklikler.
Bazı şüpheci bilim adamları, ısınmayı bir süredir Güneş'te olan yüksek
aktivitelere bağlıyor. Bununla beraber, iklimin doğal değişimlerinin en
tepesinde bile bir şeyler olduğu ve bunda insanın suçlanması gerektiği
yönünde görüşbirliği artıyor.
Fotoğraflarla İklim Değişikliği
küresel ısınma
küresel ısınma nedir? küresel ısınmanın sebepleri nelerdir? küresel
ısınmanın etkileri nelerdir? küresel ısınmaya karşı alınan önlemler,küresel
ısınma ve Türkiye
küresel ısınma resimleri,Kyoto Protokölü iklim değişikliği sera etkisi sera
gazları kuraklık
|