| Bir çok insanın farkında bile olmadığı
çevresel etkenler, diyet programını ciddi şekilde baltalayabiliyor. Sürekli
‘ye’ sinyali gönderen bu tuzakların farkında olmak ise diyetteki başarıyı
önemli ölçüde artırıyor.
Fazla kilolardan kurtulmak, sağlıklı ve
formda olmak için neyi, ne zaman ve ne kadar yiyeceğimizi her zaman
bilemeyebilir ve hatalı beslenebiliriz. Bazı çevresel faktörlerin beslenme
hatalarınde etkili olduğunu söyleyen Diyetisyen Berrin Yiğit, “Planlı
yaşarsak önümüze kurulacak tuzaklara aldanmadan yediklerimizi
programlayabiliriz” diyor ve içimizden ‘ye’ sinyallerini gönderen ve
kontrolümüz dışında gelişen bu tuzakları şöyle örneklendiriyor.
Gürültü kontrolü: Penn State
Üniversitesi bilim adamlarının 34 kadın üzerinde yaptıkları bir çalışma,
fondan gelen seslerin hakim olduğu ortamda yemek yiyen deneklerin, sessiz
bir ortamda yemek yiyenlere kıyasla 2 kat daha fazla yediklerini
göstermiştir. Restoranlar, barlar veya kafeteryalarda yemek yiyenlerin
doygunluk hislerinin geç geliştiği düşünülüyor. Kişilerin gürültülü
ortamlarda yediklerinden bir şey anlamadıkları ve bu nedenle fazla besin
tüketip, geç doygunluk kazandıkları varsayılıyor.
Televizyon ekranına bakılan süre kontrolü: Yetişkin ve çocukların
televizyon veya bilgisayar ekranlarına bakarak yemek yediklerinde çok daha
geç doygunluk kazandıkları ve yüksek kalori aldıkları gözlenmiştir. Eğlence
programları veya oynanan oyunlar yemek yeme eyleminden kişileri
uzaklaştırdığı için durma noktası fark edilmiyor. Öte yandan ekran
karşısında geçen aktif zaman fiziksel performans anlamında geçen pasifliğe
eşdeğer olduğundan harcanan kalori miktarları da düşmektedir. Harcanandan
çok alınan kaloriler de kilo artışına neden olur. Bir diğer durum da
televizyon veya bilgisayar reklamlarında kişilere abur cubur tüketimi, fast
food alımı empoze edildiğinden kişiler yemeği hiç düşünmedikleri yüksek
kalorili besinleri de gerekenden fazlaca alır. Bu durum için alınacak en
önemli tedbir ise yemek ortamını televizyon ve bilgisayardan uzaklaştırmak,
sadece yemek eylemine odaklanmak.
Yeme hızı kontrolü: Hızlı yemek, doygunluk hissinin gecikmesine ve
fazla kalorilerle buluşmanıza neden olur. Her lokmadan sonra çatalı sofraya
bırakmak, iyice çiğneyip diğer lokmaya geçişte beklemek ve bunu alışkanlık
haline getirmek, yeme hızını ayarlamada yardımcı olacaktır. Yeme hızınızı
kontrol etmek için, beraber yemek yediğiniz kişilerle kendinizi
kıyaslayabilirsiniz, örneğin arkadaşınız ilk köftesini yerken siz üçüncüye
geçtiyseniz küçük bir molanın tam zamanıdır. Yapılan bir çalışma, yemeğini
29 dakikada bitiren kadınların 9 dakikada bitirenlere göre 67 kalori daha az
aldıkları ve doygunluk hissini daha iyi geliştirdikleri gösteriyor.
Sağlıklı seçim kontrolü: Sağlıklı seçim yaptığınızdan emin olun,
Amerikan obezite paradoksu olarak bilinen sağlıklı olduğunu düşünerek
yapılan diyet hatalarına kapılmayın, kendinizi kandırmayın, kaloriler en
sağlıklı sandığınız salatanın ardına da gizlenebilir. Buna bir örnek
sağlıklı ve hafif bir yemek olarak düşünülen bol soslu, kızarmış tavuklu
salata yemek ya da çikolata soslu brovni yiyebilmek için haşlanmış sebze
tabağı sipariş etmek gibi yanlışlara kapılmayın.
|