|
İstanbul’un
Fethi’nin Nedenleri
1.
Osmanlı toprakları arasında kalan Bizans’ın Osmanlıların sınır güvenliğini
tehlikeye düşürmesi
2.
Bizans’ın Anadolu beyliklerini ve Osmanlı şehzadelerini Osmanlıya karşı
kışkırtması
3.
Bizans’ın Anadolu Türk siyasi birliğinin sağlanması ve Osmanlı Devleti’nin
güvenliği açısından tehlike oluşturması
4.
Peygamberimizin müjdesi
5.
Bizans’ın haçlıları Osmanlı Devleti’ne karşı kışkırtması
6.
Avrupalı devletlerin Türkleri Balkanlardan çıkarma ümitlerine son verilmek
istenmesi
7.
Türklerin Avrupa içlerine ilerleyişinin kolaylaştırılmak istenmesi
8.
İstanbul’un jeopolitik konumu ve önemli ticaret yolları üzerinde olması
İstanbul’un Fethi için Yapılan Hazırlıklar
1.
Anadolu Hisarı’nın (Güzelce Hisar) karşısına Rumeli Hisarı (Boğazkesen)
yaptırıldı.
2.
İstanbul yakınlarındaki Silivri ve Vize kaleleri alındı.
3.
Edirne’de Şahi denen büyük toplar döktürüldü.
4.
Surlara tırmanışı kolaylaştırmak için tekerlekli kuleler yaptırıldı.
5.
Güçlü bir donanma oluşturuldu.
İstanbul’un Fethi Öncesi Bizans’ın Durumu
Bu dönemde mezhep
kavgaları ve iç karışıklıklar yaşayan Bizans fetihten önce surları
onardı,Haliç’in ağzını surlarla kapattı,askerleri ve halkını silahlandırdı,grejuva
denen Rum ateşini hazırladı ve Avrupa’dan yardım istedi.
İstanbul’un Fethi (29 Mayıs 1453)
Hazırlıklar tamamlandıktan sonra 6 Nisan günü Osmanlı ordusu Edirne’den
İstanbul’a hareket etti.İstanbul hem karadan hem de denizden kuşatıldı.II.Mehmet
bir gecede kızaklarla gemileri karadan Haliç’e indirdi.29 Mayıs günü
İstanbul fethedildi.Bizans’ın Avrupa’dan aldığı yardım işe yaramadı.
İstanbul’un Fethinin Türk Tarihi Açısından Sonuçları
1.
II.Mehmet “ülke alan,ülke açan” anlamına gelen Fatih unvanını
aldı.
2.
Başkent Edirne’den İstanbul’a taşındı.
3.
Anadolu ve Rumeli arasında Osmanlı toprak bütünlüğü sağlandı.
4.
Türklerin Avrupa içlerine ilerleyişi kolaylaştı.
5.
İstanbul Boğazı’nın kontrolü Türklerin eline geçti.
6.
Karadeniz ticaret yolu Osmanlıların eline geçti.
İstanbul’un Fethinin Dünya Tarihi Açısından Sonuçları
1.
Doğu Roma İmparatorluğu (Bizans) yıkıldı.
2.
Avrupalıların Türkleri Balkanlardan çıkarma ümidi kalmadı.
3.
Ortaçağ kapanıp, Yeniçağ açıldı.
4.
Avrupalıların Doğu ile olan ticaret yolları kapandı,bu yoları açmak için
yeni yollar aramaya başladılar.Bu durum Coğrafi keşiflerin
başlamasında etkili oldu.
5.
Kale ve surların top mermileriyle yıkılabileceğinin görülmesi üzerine
Avrupa’da Derebeylik rejimi (feodalite) yıkıldı yerine merkezi krallıklar
güçlendi.
Not: İstanbul fethedilmeden önce
Hunlar, Avarlar ve Bulgarlar tarafından kuşatılmıştı.Osmanlı Tarihinde
Fatihten önce Yıldırım Beyazıt ve II.Murat da İstanbul’u kuşatmış fakat
alamamıştır.
OSMANLI
DEVLETİNİN BATIDAKİ İLERLEMELERİ
İstanbul Osmanlılar tarafından alındıktan sonra Balkanlarda
ilerlemek için herhangi bir engel kalmamıştı.Fatih zamanında;
1459’da Belgrat hariç tüm
Sırbistan alındı.
1460’da Atina dışındaki tüm Mora
Yarımadası alındı.
1473’de Otlukbeli Savaşı
ile Akkoyunlu Devleti ortadan kaldırıldı,ve Doğu Anadolu’nun güvenliği
sağlandı.
1463’de Bosna,1479’da Hersek
alındı.
1474’de Kırım’ın alınması ile
Karadeniz bir Türk denizi haline gelmiştir.
Kanuni Sultan Süleyman Zamanında
ise;
1521’de Belgrat ele geçiriliyor.
Mohaç Meydan Savaşı (1526)
Belgrat Macarlılardan alındıktan sonra Macarlar Osmanlılara
düşmanca davranmaya başladılar.Kanuni Macaristan’da tam bir bağımsızlık
istiyordu. Bu nedenle 1526’da Osmanlı ve Macar orduları arasında Mohaç
Ovası’nda yapılan savaşı 2 saatlik bir sürede Osmanlılar kazandı.Budin ele
geçirildi ve Macaristan Osmanlı topraklarına katıldı.
Osmanlı-Fransız İlişkileri
Mohaç Savaşı’nda Fransızlara yardım edildi.Fransa ile ilişkiler
gelişti.Osmanlı Devleti bu dostluğu devam ettirebilmek için Fransa ile 1535
yılında ticari bir antlaşma(kapitülasyon) imzalandı.Antlaşmaya göre;
1.
Antlaşma her iki hükümdar hayatta iken geçerli olacaktı.
2.
Her iki ülke birbirlerine ait denizlerde serbest ticaret yapacaktı.
3.
Osmanlı topraklarındaki Fransızların hukuk sorunlarını Fransızlar takip
edecekti.
Kanuni
Sultan Süleyman’ın Kapitülasyonları Vermekteki Amacı
1.
Avrupa Hıristiyan birliğini parçalamak.
2.
Akdeniz ticaretini canlandırmak için.
Osmanlı-Avusturya İlişkileri
I.Viyana Kuşatması (1529)
Macaristan’ın fethinden sonra Osmanlı Devleti’nin karşısına
Avusturya çıktı.Avusturya Macar topraklarının kendisine ait olduğunu iddia
etti.Osmanlı Devleti’nin en güçlü olduğu bu dönemde de Kanuni Belgrat’ı geri
aldı.1529’da Viyana kuşatıldı fakat alınamadı.
Viyana’nın Alınamamasının Nedenleri:
1.
Ordunun kuşatma savaşına hazır olmaması.
2.
Surları yıkabilecek büyük topların getirilmeyişi.
3.
Kış mevsimine yaklaşılmasından dolayı Viyana alınamamıştır.
Ferdinant Viyana kuşatmasından sonra tekrar
Belgrat’a saldırıp Macar kralı olmak istedi.Bunun üzerine Kanuni tekrar
sefere çıkıp Almanya’ya kadar ilerledi.1533 yılında Avusturya’nın isteğiyle
İstanbul Antlaşması imzalandı.Antlaşmaya göre;
1.
Ferdinant Macar kralı Yanoş’u tanıyacaktı.
2.
Avusturya elindeki Macar toprakları için Osmanlı Devleti’ne vergi verecekti.
3.
*** Avusturya kralı protokol
bakımından Osmanlı sadrazamına eşit sayılacaktı.
OSMANLI
DEVLETİ’NİN DENİZLERDEKİ İLERLEMELERİ
İstanbul’un fethinden sonra Osmanlı Devleti sadece batıda
ilerlemekle kalmadı doğuda,güneyde ve denizlerde de ilerlemeler
sağladı.Fatih Sultan Mehmet zamanında 1477 yılında Kırım’ın alınması
ile Karadeniz bir Türk denizi haline geldi.Yine Fatih zamanında 1459
yılında Cenevizlilerden Amasra ve 1460 da İsfendiyaroğulları Beyliği (Sinop)
1461 yılında ise Trabzon Rum İmparatorluğu alındı.
Ege Denizindeki Adaların
Alınması:
Fatih zamanında Ege Denizi’nde İmroz,Bozcaada,Semadirek,Limni,Midilli,Taşoz
ve Eğriboz Adaları ele geçirilerek Ege Denizi bir Türk denizi haline
gelmiştir.1522 yılında Kanuni zamanında Akdeniz ticaretine zarar veren Rodos
şövalyeleri üzerine sefer yapıldı ve Rodos alındı.Rodos’un alınmasıyla Ege
Denizi’ndeki Osmanlı hakimiyeti kesinleşmiş ve Ege Denizi Türk Denizi haline
gelmiştir.1533 yılında Barbaros Hayrettin Paşanın(Hızır Reis) Osmanlı
Devleti’ne katılması ile Cezayir Osmanlı eyaleti haline geldi.
Preveze
Deniz Savaşı: (1538)
Sebepleri:
1.Korfo Adası’nın Osmanlılar
tarafından kuşatılması.
2.Alman imparatoru Şarlken’in ve
Venediklilerin Osmanlıların Akdeniz’deki üstünlüğüne son vermek istemesi.
1538 yılında Andreadorya
komutasındaki Haçlı donanması ile Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki
Osmanlı donanması arasında yapılan savaşı Osmanlı donanması kazanmıştır.
Sonuçları:
1.Bu savaş sonunda Akdeniz Osmanlı
himayesine girerek bir Türk gölü haline gelmiştir.
2.1551
yılında İspanyollardan Trablusgarp alınmıştır.
3.1568
yılında Cenevizlilerden Sakız Adası alınmıştır.
1571 yılında Venediklilerden Kıbrıs
alınmıştır.Böylece Akdeniz ticareti Osmanlıların eline geçti ve İnebahtı
Deniz Savaşı’na zemin hazırlanmış oldu.
İnebahtı Deniz Savaşı
(1571)
Sebebi:
Kıbrıs’ın Osmanlılar tarafından alınması.
Kıbrıs’ın alınması üzerine hazırlanan Haçlı
donanması ile Osmanlı donanması arasında İnebahtı Körfezi’nde yapılan savaşı
Haçlı Donanması kazandı.
Hint Deniz Seferleri:
Sebepleri:
1.Portekizlilerin Hindistan ticaret yollarında
egemenlik kurmaları.
2.Portekizlilerin Müslüman tüccar ve
gemilerine zarar vermeleri.
3.Hint Müslümanlarının Osmanlıdan yardım
istemesi.
4.Kanuninin Baharat yollarını ele geçirmek
istemesi.
Tüm bu sebeplerden dolayı Kanuni Portekizliler
üzerine sefere çıktı.Fakat Hint Deniz seferlerinde başarı elde edilemedi.
Hint Deniz Seferlerinde Başarısız
Olunmasının Nedenleri:
1.Osmanlı Donanmasında açık denizlere
dayanıklı gemilerin olmaması.
2.Hint Okyanusu’nun Osmanlı denizcileri
tarafından iyi bilinmemesi.
3.Sefere gereken önemin verilmemesi.
Hint Deniz Seferleri sonucunda Yemen ve Aden
kaleleri alındı.Kızıldeniz Osmanlı denetimine girdi.
Osmanlı
Akkoyunlu İlişkileri ve Otlukbeli Savaşı
Osmanlı Akkoyunlu İlişkilerinin
Bozulma Sebepleri
1.Akkoyunlu hükümdarı Uzun
Hasan’ın Fatih’in Anadolu’daki fetih hareketlerini engellemek istemesi.
2.Akkoyunlu Devleti’nin kendisine
sığınan Karamanoğlu Beyliğini Osmanlı Devleti’ne karşı kışkırtması
3.Gücüne güvenen Akkoyunluların
Sinop ve Trabzon’u Osmanlıdan geri istemesi
Tüm bu sebeplerden dolayı doğunun
güvenliğini sağlamak isteyen Fatih sefere çıktı. Akkoyunlu ordusu ile
Osmanlı ordusu 1473 yılında Otlukbeli Savaşı’nda karşı karşıya geldi.
Yapılan savaşı Osmanlılar kazandı.
Otlukbeli
Savaşı’nın Sonuçları
1.Akkoyunlu Devleti yıkıldı.
2.Doğu Anadolu’nun güvenliği
sağlandı.
3.Fırat nehrine kadar olan yerler
Osmanlı denetimine girdi.
Osmanlı İran İlişkileri ve
Çaldıran Savaşı (1514)
Yavuz Sultan Selim Osmanlı
Devleti’nin iki büyük tehlikenin tehdit ettiğini görmüştü.Bu iki tehlike II.Beyazıt
döneminde Anadolu’da faaliyette bulunan Safeviler ve Memlüklüler’dir.Yavuz
Sultan Selim öncelikle Anadolu’ya yönelik bu tehditleri ortadan kaldırmaya
başladı ve İran üzerine sefere çıktı.
Çaldıran Savaşı (1514)
Savaşın Sebepleri
1.Şah İsmail’in Yavuz Sultan
Selim’in padişahlığı sırasında tebrik için elçi göndermemesi.
2.Şah İsmail’in adamları
aracılığıyla Doğu Anadolu’da ayaklanmalar çıkarması.(Şiilik faaliyetleri)
1514 yılında Çaldıran Ovası’nda
Safevi Devleti ile yapılan savaşı Osmanlılar kazanmıştır.
Savaşın
Sonuçları
1.Doğu Anadolu Osmanlı
egemenliğine girdi.
2.Safevilerin Doğu Anadolu’daki
faaliyetleri bir süre önlenmiş oldu.
3.1515 de Turna Dağı
Savaşı ile Dulkadiroğulları beyliğine son
verildi.Anadolu Türk siyasi birliği tekrar sağlandı.
Kanuni
Devri İran Seferleri
Sebepleri
1.Kanuninin Macaristan seferini
fırsat bilen İranlıların Doğu sınırlarımızda karışıklık çıkarması.
2.İranlıların Venedik ve Avusturya
ile anlaşması.
Kanuni İran üzerine çıktığı sefer sonucu Bağdat’ı
ele geçirdi. ve İranlılarla 1555 yılında Amasya
Antlaşması imzalandı.Bu antlaşma ile Doğu Anadolu
Irak ve Tebriz Osmanlıların eline geçti.
Amasya
Antlaşmasının Önemi
Osmanlı Devleti ile İran arasında
yapılan ilk antlaşmadır.
Amasya Antlaşması 1577 yılında bozuldu.III.Murat
zamanında tekrar İran üzerine sefere çıkıldı ve 1590 yılında
Ferhat Paşa Antlaşması imzalandı.
Bu antlaşma ile Azerbaycan,Gürcistan ve Dağıstan ele geçirildi.
Ferhat Paşa Antlaşmasının Önemi
Ferhat Paşa Antlaşması Osmanlı Devleti’nin
doğuda en geniş sınırlara ulaştığı antlaşmadır.
Osmanlı
Memlük İlişkileri
Yavuz’un
Memlük Üzerine Sefere Çıkma Nedenleri (Mısır Seferi)
1.
Yavuz’un İslam dünyasını
himayesi altına almak istemesi.
2.
II.Beyazıt zamanında
Memlüklülerle yapılan savaşların etkisi. (Hicaz su yolları meselesi)
3.
Mısır’ın zengin olması ve
Baharat yollarının buradan geçmesi ve Yavuz’un bu zenginlikleri ele geçirmek
istemesi.
4.
Memlüklülerin elinde
bulunan Mekke,Medine ve Kudüs gibi kutsal kentlerin alınmak istenmesi.
5.
Memlüklülerin İran İle
işbirliği yapması.
Tüm bu sebeplerden dolayı sefere çıkan
Yavuz 1516 da Mercidabık
Savaşı ile Memlük ordusunu bozguna
uğrattı ve Suriye ele geçirildi.Mercidabık Savaşı’ndan sonra
kışı Suriye’de geçiren Yavuz tekrar Mısır’a sefere çıktı.1517
de Ridaniye Savaşı ile
Memlüklüler bozguna uğratıldı ve Mısır ele geçirildi.
Memlük (Mısır) Seferinin
Sonuçları
1.
Suriye,Filistin,Hicaz ve
Mısır toprakları Osmanlı Devleti’ne bağlandı.
2.
Baharat yolu Osmanlıların
eline geçti.
3.
Alınan ganimetlerle
Osmanlı hazinesi güçlendi.
4.
Memlük Devleti ortadan
kaldırıldı.
5.
*** Halifelik
Memlüklülerden Osmanlılara geçti Yavuz Sultan Selim’den itibaren Osmanlı
padişahları halife ünvanını kullanmaya başladı.Halifelikle birlikte kutsal
emanetlerde İstanbul’a getirildi.
|